Pączki

ciasta-drozdzowe-07_paczki-z- marmolada

Śląskie pączki w Cukierni U Janusza z Rybnika

Wśród tradycyjnych polskich słodkości pączki cieszą się niezmiennie ogromną popularnością, która swoje apogeum osiąga w Tłusty Czwartek. Te pyszne drożdżowe kule wypełnione marmoladą i udekorowane delikatnym lukrem można na co dzień kupić w każdym sklepie firmowym Piekarni-Cukierni U Janusza. Przygotowujemy je według tradycyjnej śląskiej receptury na kreple, bo właśnie taką nazwę mają te wyroby cukiernicze w naszym regionie.

Krótka historia pączków

Choć wydaje się, że wszelkie ciasta drożdżowe są domeną polskiej kuchni, tak naprawdę znane są w wielu krajach i to od wielu wieków. Dotyczy to również pączków, które jadane są od Portugalii, przez Niemcy, Finlandię, aż po Rosję i Stany Zjednoczone. Podobno wyrabiano je już w czasach starożytności, ale były one w wersji wytrawnej, która znana była także w Polsce aż do XVI wieku. Wypiekano je wówczas z ciasta chlebowego, a do środka dodawano słoninę. Dopiero w kolejnych stuleciach przepis na pączki zmienił się na tyle, że zaczęły one przypominać ciastka, jakie znamy teraz – zaczęto do nich dodawać cukier i przede wszystkim drożdże (od XVIII w.), dzięki którym uzyskiwano puszyste ciasto. Dzisiaj pączki przyrządza się bardzo podobnie jak przed wiekami, choć powstają również nowe przepisy – przykładem są choćby pączki z serem.

Pączki na świecie

Cechą charakterystyczną dzisiejszych pączków jest to, że nie są pieczone w piekarniku, lecz smażone w głębokim tłuszczu. Co ciekawe, w Europie Zachodniej popularna jest bardzo zbliżona do polskiej wersja pączków, czyli wypełnionych marmoladą i obsypanych cukrem pudrem. W tej postaci zjemy pączka np. w Niemczech, gdzie nazywany jest on Berliner, a także we Francji (Boule de Berlin) i Portugalii (Bolas de Berlim). Coraz częściej w polskich sklepach spotkać można amerykańskie pączki tzw. donuts. Mają kształt oponki, dlatego mówi się na nie pączki z dziurką. W przeciwieństwie do europejskich odpowiedników nie mają nadzienia, za to są zwykle obficie polewane różnokolorowym lukrem.

Warto też wspomnieć o innych ciekawych odmianach pączków:

- izraelskie sufganiyot – są podobne do naszych, tyle że nadziewa się je marmoladą od góry, która częściowo wypływa potem na wierzch,

- holenderskie oliebollen – są to drożdżowe kulki smażone w głębokim tłuszczu i nadziewane np. rodzynkami, które w Holandii jada się głównie w okolicach Nowego Roku,

- włoskie bomboloni – przypominają klasyczne berlinery, tylko wewnątrz mają krem budyniowy lub czekoladowy.

W niektórych krajach przyrządza się również pączki z ciasta ptysiowego, które potem smaży się w głębokim tłuszczu. Takie słodkości są popularne m.in. w Hiszpanii, Włoszech oraz Austrii.

Tradycyjny przepis na pączki

W naszym kraju pączki jada się praktycznie przez cały rok, ale najwięcej spożywamy ich w Tłusty Czwartek, czyli ostatni czwartek karnawału, który zwiastuje rozpoczęcie Wielkiego Postu. To właśnie wtedy do cukierni ustawiają się kolejki po te smakołyki, choć w wielu domach wciąż przygotowuje się je własnym sumptem. Przyrządza się je z mąki, mleka, jajek, drożdży oraz cukru. Do ciasta trzeba dodać również trochę roztopionego masła oraz spirytus, dzięki któremu podczas smażenia nie będzie ono chłonąć tłuszczu. Jeśli chodzi o proporcje składników, każda gospodyni i każdy mistrz cukiernictwa stosuje swoje własne, dlatego też poszczególne ciastka różnią się puszystością oraz smakiem. Tradycyjne polskie pączki nadziewa się konfiturą z różą albo marmoladą i smaży na smalcu, a potem polewa lukrem lub posypuje cukrem pudrem. Takie smakowitości nie należą do dietetycznych – jeden pączek ma bowiem około 300 kalorii.

Nowoczesne odmiany pączków

Choć najbardziej smakują nam tradycyjne pączki z marmoladą, powstaje wiele wariantów tego przysmaku. W domach często przyrządza się na przykład szybkie mini pączki serowe, w których do ciasta dodaje się twarogu, a zamiast drożdży proszek do pieczenia (nie trzeba czekać na wyrośnięcie ciasta). Po uformowaniu niewielkich kulek należy je potem usmażyć na rozgrzanym tłuszczu.

Osoby dbające o linię mogą przygotować pączki pieczone. Receptura na nie jest bardzo podobna co na te tradycyjne, tyle że potem się je piecze w piekarniku, a nie smaży w tłuszczu, dzięki czemu można obniżyć ich kaloryczność.

Powstają również przepisy dla osób z nietolerancją pokarmową np. pączki bezglutenowe, które przygotowuje się ze specjalnej mąki.

Kreple – pączki śląskie

W naszych sklepach firmowych nie trzeba czekać na Tłusty Czwartek, by skosztować najlepszych pączków w okolicy. Są to tradycyjne, śląskie kreple, które produkujemy z ciasta drożdżowego z najlepszych surowców i bez sztucznych dodatków. Nadziewamy je pyszną marmoladą wieloowocową i polewamy delikatnym lukrem. Nasza śląska odmiana pączków jest nieco mniejsza niż w innych regionach Polski i dobrze wysmażona, dzięki czemu kulki mają ciemną i chrupiącą skórkę. To ulubione pączki w naszym regionie, które smakują o wiele lepiej niż ich produkowane na masową skalę odpowiedniki dostępne w marketach. Mówiąc o naszych regionalnych przysmakach, warto wspomnieć, że w beskidzkiej części Śląska produkowane są nie kreple, a krepliki – są to wspomniane już wyżej malutkie pączki serowe, które łatwo można zrobić w domu.